Het Raster vzw - STRATEGISCH PLAN AUTISME

We hebben een gesprek met Loes Houthuys. Zij werkt als beleidsmedewerker voor het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Eén van haar opdrachten is het coördineren van het Strategisch Plan Autisme.

 

Wat is het Actieplan Autisme?

Met het Actieplan Autisme willen we eigenlijk een autismevriendelijke maatschappij creëren. Het is heel erg belangrijk dat personen met autisme hun weg vinden in het leven, niet alleen in welzijn en zorg, maar ook in alle andere domeinen zoals onderwijs, werk enz. Er zijn heel wat drempels die ze moeten overwinnen. Dat hangt samen met het feit dat mensen niet goed weten wat autisme precies is.

Hoe is het Actieplan tot stand gekomen?

Er werd een taskforce autisme samengesteld. Daarin zaten heel wat wetenschappers van alle universiteiten van Vlaanderen en ook een aantal organisaties zoals Autisme Centraal en de VVA. Zij hebben samen een stappenplan opgesteld met daarin drempels en moeilijkheden die weggewerkt zouden moeten worden door de overheid. Daarnaast hebben we gevraagd aan ouders van kinderen met autisme om te kijken naar dit plan en hun aanvullingen te geven. Uiteindelijk is uit die twee zaken het Actieplan Autisme ontstaan.

Wanneer het plan klaar was, dan was het de vraag van de parlementsleden wat er nu concreet verder mee ging gebeuren. We hebben tijdens drie hoorzittingen verschillende mensen laten reageren: er zijn ouders aan het woord gekomen, jongeren met autisme, een onderwijsinitiatief type 9 is aan bod gekomen en de Liga Autisme Vlaanderen (toen nog de thuisbegeleidingsdiensten autisme), universiteitsprofessoren zoals Ilse Noens, een revalidatiecentrum… Eigenlijk vanuit alle hoeken werd er extra input gegeven, alle levensdomeinen waar mensen met autisme mee te maken hebben, zijn besproken. Uiteindelijk hebben deze hoorzittingen ertoe geleid dat alle commissieleden meegedaan hebben aan een inleefsessie van de VVA, zodat ze zelf konden aanvoelen wat autisme precies is.

Worden personen met autisme verder betrokken bij het concretiseren van het plan?

Absoluut. We zetten hard in op de participatie van personen met autisme bij de uitvoering van ons plan. We hebben een beleidsgroep Noozo (niets over ons zonder ons). Het is een groepje van personen met autisme die we om de drie maanden zien en waarmee we overlopen hoe de uitvoering van het strategisch plan gaat. Zij voeren een aantal opdrachten ook zelf uit, zoals bijvoorbeeld de autismevriendelijke vertaling van het plan. Op die manier proberen we onze autismevriendelijke maatschappij te creëren, door als overheid aandacht te hebben voor de deelname van onze doelgroep.

Nu is er dat Strategisch Plan, maar wat nu?

Onze minister Vandeurzen heeft ervoor geijverd dat er een apart budget vrijgemaakt is, namelijk € 800.000 per jaar, dat we specifiek kunnen inzetten voor de uitrol van het Strategisch Plan Autisme. Natuurlijk zijn het zoveel verschillende acties dat we een aantal keuzes hebben moeten maken. We hebben dan ook een beleidsprogramma gemaakt voor 2018 en 2019. Daarin staan onze prioritaire acties voor deze jaren die zijn goedgekeurd door de Vlaamse Regering en waar we mee aan de slag zijn.

Welke verschillen gaan mensen concreet merken binnen het autismelandschap?

Op dit moment hebben we gekozen voor 3 domeinen waarvan we denken dat ze echt een verschil kunnen maken voor mensen met autisme.

Ten eerste: de omgeving moet weten wat autisme is, om het te kunnen begrijpen en om ermee om te kunnen gaan. We zetten dus heel hard in op het informeren en het sensibiliseren van het publiek, onder andere via de inleefsessies autisme, maar ook via informatie zoals Participate Autisme. We maken ook informatie op maat van mensen met autisme. Het Strategisch Plan Autisme is op dit moment niet geschreven voor mensen met autisme. Het is heel moeilijk en lang, dat beseffen we ook. En dus willen we werk maken van een goede communicatie. We zijn bezig samen met Wablieft en met een groepje mensen met autisme om ons Plan autismevriendelijk te herschrijven. In het najaar zullen we dus een leesbare versie hebben van het Strategisch Plan Autisme. Dan kunnen jullie allemaal kijken wat daar in staat en wat het voor jullie kan betekenen als het in uitvoering gaat.

Ten tweede willen we dat mensen met autisme zelf aan de slag gaan en zelf informatie ter beschikking kunnen stellen aan personen of professionals die ze ontmoeten in hun leven. Op dit moment heeft het platform Participate Autisme al een wegwijzer voor kinderen. Die wegwijzer dient voor ouders als een soort van handleiding voor hun kind die ze dan bijvoorbeeld aan de leerkracht of aan een begeleider kunnen meegeven. Dan weet die persoon: als je dit doet dan reageert mijn kind zo. Dit is Participate op dit moment ook aan het maken voor volwassenen en dan nog eens specifiek gericht op de levensdomeinen waar je op dat moment mee geconfronteerd wordt. Er komt een luik voor werk, een luik voor onderwijs, een luik voor wonen… Dan kan je zelf een soort handleiding maken en kan je gestructureerd met iemand een gesprek voeren en kan je ook aangeven op welke punten men moet letten, wat moeilijk is voor jou of hoe je reageert in bepaalde situaties. Ik ben ervan overtuigd dat dit een goede tool zal zijn om zelf mee aan de slag te gaan zodat je voorbereid bent als je een gesprek moet gaan voeren met bijvoorbeeld VDAB of een andere instantie.

Ten derde: op dit moment weten we dat het aanbod, dus alles wat we hebben binnen zorg en welzijn, heel sterk versnipperd is. Het is moeilijk om je weg te vinden naar gepaste hulp en het is ook niet altijd duidelijk wie wat doet. Voor sommige zaken zijn er wachtlijsten of is er niet genoeg aanbod. Wij hebben besloten om dat stuk te gaan onderzoeken: wat is er allemaal in Vlaanderen? Ons takenpakket is enorm vergroot, er zijn nieuwe organisaties bijgekomen. We willen nu dan ook door middel van wetenschappelijk onderzoek te weten komen wat er in Vlaanderen is, wat er aangeboden wordt, waar er eventueel overlap is en er dus misschien betere afspraken nodig zijn, en waar er tekorten zijn waar we dan op moeten inzetten. Op dit moment zijn we dit alles in kaart aan het brengen samen met de organisaties, om dan volgend jaar te bekijken voor welke knelpunten we gericht investeringen kunnen doen.

Sta mij toe te profiteren van deze gelegenheid om nogmaals te vermelden dat de wachtlijsten van de thuisbegeleidingsdiensten autisme nog steeds een ramp zijn. Kunnen we er dan vanuit gaan dat deze wachtlijsten door jullie investeringen op een dag weggewerkt zullen zijn?

Op dit moment kunnen we dat niet zeggen en volgend jaar gaan we actief bekijken waar de grootste noden zijn. We zullen niet alles in één keer kunnen oplossen. We hebben niet genoeg budget om alle wachtlijsten weg te werken of om plots nieuwe voorzieningen op te richten. We zullen dus keuzes moeten maken en zullen dat samen met de sector bekijken. We hopen dat we hiermee toch al tegemoet kunnen komen aan een aantal van de belangrijkste knelpunten voor personen met autisme wanneer ze op zoek gaan naar zorg en ondersteuning want dat verdient natuurlijk iedereen.

Wat na 2019?

Tijdens 2019 zullen we bekijken wat ons beleidsprogramma zal zijn voor 2020 en 2021. Natuurlijk is het een heel speciaal jaar voor ons. We hebben nu minister Jo Vandeurzen die zeer gemotiveerd is om rond het Strategisch Plan Autisme te werken. We hebben een goede samenwerking met hem. Na juni 2019 zal er een nieuwe minister komen. Die zullen we moeten leren kennen. Maar wij gaan natuurlijk voort met ons werk dat op de plank ligt. Het Strategisch Plan Autisme is er en daar willen we graag verder aan werken, ook na 2019.

 

Autisme chat

Open Chat